Dakika 72 Zilizotikisa Dunia ya Kijasusi
Hakukuwa na onyo. Hakukuwa na taarifa ya dharura.
Lakini ndani ya dakika 72, ramani za vita zilianza kubadilika, makamanda wakatoweka, na operesheni nzima ya kijeshi ikaporomoka kimya kimya. Wachambuzi wa usalama wakabaki na swali moja lililokuwa linauma akili:
Inawezekanaje taifa lililozingirwa na adui mkubwa lijue kila hatua kabla haijachukuliwa?
Jibu lake halikuwa kwenye vifaru, ndege za kivita wala makombora ya kisasa. Lilikuwa kwenye faili za siri, mawasiliano yaliyonaswa, na ujasusi wa kijeshi uliogeuza taarifa kuwa silaha. Hii ndiyo hadithi ya usiku ambapo intel ilishinda risasi na dunia ikabaki ikitazama kwa mshangao.
Kulikuwa na ukimya mzito katika mji mdogo mashariki mwa Ulaya. Hakukuwa na milio ya risasi, hakuna ndege angani, hakuna dalili ya shambulio. Lakini ndani ya vyumba vya giza vilivyojaa skrini za kompyuta, vita vilikuwa tayari vimeamuliwa.
Hii haikuwa vita ya mabomu. Ilikuwa vita ya taarifa.
Katika miezi ya mwanzo ya uvamizi wa Ukraine, dunia ilitarajia jeshi kubwa na lenye uzoefu lichukue udhibiti kwa siku chache. Ramani zilichorwa, makadirio yakatolewa, na wachambuzi walikubaliana juu ya jambo moja: Ukraine ingesalimu amri haraka. Lakini kile kilichofuata kiligeuza historia.
Wakati vikosi vya adui vilipokuwa vikisonga, mipango yao ilikuwa tayari imeshasomwa. Njia zao zilijulikana. Muda wao ulikuwa umehesabiwa. Kila hatua waliyochukua ilikutana na upinzani ulioonekana kana kwamba uliandaliwa mapema sana. Dunia ikaanza kujiuliza swali lisilokuwa na jibu rahisi — nani alikuwa akiwatazama?
Ndipo ukweli ukaanza kujitokeza polepole. Ujasusi wa kijeshi wa Ukraine ulikuwa umejenga mtandao wa kimya kimya, ukitumia teknolojia, taarifa za wazi, na watu waliokuwa tayari kuhatarisha maisha yao. Simu zilisikilizwa, ramani za kidijitali zikachambuliwa, na mawasiliano ya kijeshi yakafasiriwa kabla hata hayajatumwa kikamilifu.
Katika baadhi ya maeneo, mashambulizi yalivunjwa kabla hayajaanza. Katika mengine, makamanda walilengwa kwa usahihi wa kutisha. Haikuwa bahati. Ilikuwa hesabu baridi ya ujasusi safi.
Kilichoshtua dunia si tu kwamba operesheni hizi zilifanikiwa, bali ni kwamba zilifanywa na taifa lililokuwa chini ya shinikizo kubwa, likikosa silaha nzito na rasilimali kubwa. Lakini lilikuwa na kitu kimoja ambacho adui hakukiona mapema — ufahamu wa kila hatua yake.
Kadri siku zilivyopita, simulizi ya vita ilibadilika. Haikuwa tena kuhusu nani ana ndege nyingi au vifaru vingi. Ilikuwa kuhusu nani anajua nini, na lini. Hapo ndipo wachambuzi wa kijeshi walipokubaliana kwa sauti ya chini: huu ulikuwa ushindi wa ujasusi, si nguvu.
Operesheni hii ilibadilisha kabisa namna dunia inavyoangalia vita vya kisasa. Ilithibitisha kuwa katika karne hii, risasi ni hatua ya mwisho. Vita huanza kwenye taarifa, na mara nyingi huishia hapo hapo.
Na usiku ule wa kimya, wakati dunia ilikuwa bado inatazama ramani kwa mshangao, ujasusi ulikuwa tayari umeandika hatima ya mapambano.
