Maiti ya Marehemu: Utangulizi

UTANGULIZI  

Upepo mkali wa usiku ulivuma na kuyumbisha miti mikubwa iliyozunguka makaburi ya Lang'ata, huku ukisafirisha harufu ya udongo mbichi uliokuwa umetoka kufukuliwa. Giza lilikuwa nene, likitobolewa tu na mwanga hafifu wa taa ya chemli iliyowekwa pembeni ya kaburi ambalo lilikuwa wazi, likisubiri kumeza mwili wa mwanadamu. Matone madogo ya mvua yalianza kudondoka, yakipiga kwenye jeneza la thamani kubwa lililokuwa tayari limeshushwa nusu ndani ya shimo hilo jeusi. Hili lilikuwa jeneza la Mheshimiwa Arthur Makori, kigogo aliyetetemesha siasa za nchi na kumiliki ukwasi usiohesabika. Sauti za vilio, kwikwi, na misononeko zilitawala hewa. Watu walikuwa wamejipanga kuzunguka lile kaburi, nyuso zao zikiwa zimefunikwa na huzuni nzito, machozi yakitiririka kwenye mashavu yao. Lakini, je, walijua hasa walichokuwa wanakililia?

​Huu ndio mchezo mkuu wa ulimwengu, mchezo wa unafiki na upofu ambao wanadamu wote wanaucheza bila kujijua. Watu hawa waliosimama hapa wakifuta machozi, waliamini kwa dhati kabisa kwamba walikuwa wanamzika Arthur Makori ambaye uhai wake umekatika leo. Walidanganyika. Ukweli mchungu ambao hakuna mhubiri angeuthubutu kuusema siku hiyo, ni kwamba lile jeneza halikubeba mtu, bali lilibeba tu magofu ya nyama na mifupa. Maiti halisi ilikufa miaka mingi iliyopita. Ilikufa siku ule moyo wake ulipokata tamaa ya maisha, siku ndoto zake za kweli ziliposambaratika, na siku tabasamu lake la ukweli lilipobadilishwa kuwa kinyago cha kujilinda na aibu ya dunia.

​Dunia ni uwanja mkubwa uliojaa wafu wanaotembea. Watu wanapumua, wanakula, wanavaa suti za kifahari na nguo za mitumba, wanaendesha magari ya kifahari na kupanda matatu, lakini ndani ya vifua vyao, roho zao zimeoza na kunuka. Kuna yule anayetembea mitaani akiwa amevalia vizuri, akicheka na kila mtu anayekutana naye, lakini usiku ukifika na mlango wa chumba chake ukifungwa, anageuka kuwa mtumwa wa machozi. Analia mpaka anatamani ardhi ipasuke immeze kwa sababu ya maumivu ya mapenzi yanayomtafuna, kwa sababu ya ndoa ambayo imekuwa jehanamu ya mateso na vipigo, lakini asubuhi akiamka anapaka vipodozi kuficha makovu na kuvaa tabasamu la uongo. Huyo ni maiti anayetembea.

​Kuna vijana wanaokaa kwenye madarasa ya vyuo vikuu, wakiandika noti na kujibu maswali ya maprofesa kwa umakini. Kwa nje wanaonekana kama taifa la kesho, lakini ndani wanaungua kwa msongo wa mawazo, njaa, na aibu ya umaskini uliowazunguka, kiasi cha kuuza miili yao na utu wao kwenye giza nene ili wapate mlo wa siku. Wanaingia kwenye mahusiano ya ushoga na usagaji kwa shinikizo la kimaisha au kwa kutafuta faraja waliyoikosa kwingineko, kisha wanajificha nyuma ya pazia la uchamungu na maadili feki. Pamoja nao, wapo wale walioshindwa kabisa kuendelea na elimu, wakihangaika kwenye jua kali la mitaani wakisaka senti mbili tatu, huku wakijipa moyo kwa vicheko vya dhihaka.

​Tofauti na hao, kuna wale ambao wanaishi kwenye majumba ya kifahari Runda na Karen, wakizungukwa na walinzi na kuta ndefu, sawa na marehemu Arthur Makori alivyokuwa akiishi. Machoni pa watu wamefika kileleni mwa mafanikio, wanatawala siasa na serikali, na kutoa maamuzi yanayoendesha nchi. Lakini katika vyumba vyao vya siri, wanakufa polepole kwa upweke na msongo wa mawazo usiomithilika. Wanajificha nyuma ya vyeo vyao huku wakikandamiza hisia zao za kweli. Miongoni mwao wapo wanaoumia kwa hofu ya jamii kujua uhalisia wao, wakificha mienendo yao chini ya kapeti la heshima za majina makubwa na ndoa za maonyesho. Wanaishi maisha ya uongo ili kulinda siri zao, huku nafsi zao zikipiga kelele za kuomba msaada usiokuja.

​Tofauti kati ya makundi haya yote ni aina tu ya sanda wanayovaa wangali hai. Kila mmoja ana tabasamu lake la uongo ambalo anajifunika nalo asionekane udhaifu wake mbele ya jamii inayohukumu bila huruma. Na mwisho wa siku, ukweli mmoja tu unawaunganisha wote. Shimo hili jeusi lililo mbele yao halichagui gari uliloshuka nalo makaburini. Halitambui cheo chako serikalini, umaskini wako, kiasi cha pesa kwenye akaunti yako, au siri nzito ulizozificha chumbani kwako. Kifo kinasawazisha kila kitu na kuwavua wote vinyago vyao.

​Mchungaji alishika konzi ya udongo mbichi, akautupa juu ya jeneza la Arthur Makori kwa sauti iliyotikisa hisia za wengi. Udongo kwa udongo, majivu kwa majivu. Watu wakalia kwa sauti ya juu zaidi. Wote walikuwa wamekusanyika hapo kutimiza wajibu wa mwisho wa kimila na kidini. Waliona mwili ukifukiwa, na wakasema wamemzika mwenzao. Lakini walikuwa vipofu. Hawakujua siri nzito iliyolala chini ya udongo ule uliolowa maji. Hawakujua ule ukweli ambao sasa ulikuwa umefichwa milele. Walimzika marehemu, lakini kwa hakika, si maiti yake.